Alja Spaan

Now I wish I could write you a melody so plain, That could hold you dear lady from going insane (Bob Dylan, Tombstone Blues)

Categorie: huishoudelijk (pagina 1 van 54)

tekortkoming en overschot

 

Zoals de ander vakantie plant, overname of verhuizing,
zo denk ik na over het volgend hoofdstuk,

dat eigenlijk altijd een laatste zin inhoudt, perfect en rond,
vilein en alles omvattend. Zoals zij

lange weekenden op de hei of achterin zijn auto organiseert,
zo regel ik mijn weekagenda met stiften die

uitwisbaar zijn. Zoals zij minzaam nadenkt over feest en
gelag, beheers ik mijn weekmenu en budgetteer

ik mijn bestaan, zoals zij zich rijk rekent aan onbetrouwbare
echtgenoot, krolse kat en valse voorwendselen,

zo arm knoop ik de lijnen aan elkaar uit alle levens voor mij,
zeker negen, en spin tevredenheid onder mijn

handen, een breiwerk dat lubbert en met gaten toch nog
frivool tegen de ergste kou beschermt.

een bal rolt tot ongrijpbaar

Als ik een programma start, komt er een geluid van een andere
zender doorheen alsof er ongezien iemand aan de

telefoonlijn hangt en je een tweede gesprek tegen wil en dank
volgt, zoals heel vroeger, of een ruzie van

diep beneden op straat zich in je huiskamer afspeelt, de hond
hier wordt uitgelaten, het jouw kind is dat

daar krijst, ook is het net alsof je moeder toch nog om een hoekje
kijkt en je betrapt op iets zodat je je vervolgens

schaamt en of op een onverwachts moment je baas in je nek hijgt
en je elk ogenblik je ontslag kunt krijgen. Gehaast

zet ik het beeld stil, de onverlaat neemt de benen, het kind zingt,
de hond kwispelt, je moeder zwaait vrolijk, op

het bureau ligt een compliment met loonsverhoging en chocola
en de lijn is vrij van ruis en zingt zelfs.

dat wenkt en zuigt en zingt

Iets van die paniek dringt tot onder de deurspleet door.
Godverdomme, schreeuwt de buurman en de

wind die kouder wordt, slaat de laatste kerstballen stuk.
Bijna al hangt zijn lijf aan de laatste traptree,

de nacht donkerder dan ooit. Van repen stof heb ik kussens
gemaakt die ik voor de deur leg. Zoiets

doe ik met woorden ook. Het ene gat vul ik met het andere,
ik neem iets terug van toen en gebruik iets

ouds voor nu, de vorm is plooibaar, zacht en uitermate
geschikt voor het liggen op

de stoffige vloeren. Het is een kwestie van dossiervorming,
zegt de politie over de onverlaat. Dat

beweer ik ook over mezelf, het leven, de toekomst, de tocht,
de ballen, de vloek, het zijn.

ik wil haar graag hetzelfde

 

Ordening zodat er geen chaos is maar duidelijkheid en controle,
de autootjes geparkeerd onder de gevouwen tekening,

de potloden op kleur in de bekers, de maan naast de sterren, de
wekker op zeven maar wakker lang voordien, de

vaste route omdat het huis geen andere kamers heeft, eerst het
schrijven dan het leven, elk begin een

herhalend ritueel. Dan is er een enkele explosie van kleur en geluid
bij een trage buurman, de lucht scheurt, een

vinger wijst, de stad verheft zich en gaat weer liggen zoals er bij
het verlaten van de winkels attributen verkrijgbaar zijn die

doen denken aan een niet gevierd feest, afwezige kerkgangers,
een kale boom en honger in de hals die

nooit eerder zo groot was en even is het ritme zoek en snoepen
we koude oliebollen en bittere kerstkransjes.

met uitzicht op dezelfde lucht

Steeds meer herinneringen komen aan dezelfde tafel naar
boven, zij blijken straten, steden en gewoonten

te hebben gedeeld en nu kerstpakketten, kamerindeling en
vermaak op het oudejaar, dood en rolstoelgebruik,

kind en hond, en ik lijk even oud, een van hen, en laat de
geiten uit de achtertuin, mijn vader, mijn

dromende zoon, de boeken uit mijn kast en de kersttruien
uit het overzeese land los, dan op weg naar

huis of in de nacht veelal weet ik niet meer wie ik ben, hoe
lang ik hier al ben, ontsnapt misschien uit

het instituut met de weeë geur en de overdadige kerstslingers
met vingers die knijpen in zachte schouders en

koekjes die in vrolijke vaart net voor de tafelrand in onze
open monden verdwijnen, het boek onder de arm.

 

(wij lazen gisteren een kerstsprookje voor van Godfried Bomans
uit 1946 en nog wat versjes van Annie MG Schmidt over kerstmannen
en dachten aan de plezierige stem en het nette uiterlijk van de eerste)

ongeordende lichteffecten

Er zijn beduidend meer mensen in de supermarkt op die
ene stille ochtend en allemaal lopen ze te

zoeken naar dat missend ingrediënt dat noodzakelijk is
voor de familiedis later deze maand, het

zijn veelal de mannen die een rondje om wilden, zon
tenslotte, en nu aarzelend op een briefje

kijken en de looproute versperren of zelfs met kinderen
als onbetaalbare hulpjes een familie-uitje

organiseren rond het koffieapparaat. Mijn vader wachtte
die zeldzame keren bij de auto terwijl mijn

moeder voor het eerst van haar leven in een grote winkel
de Franse vruchtjes zocht, zonder papiertje en

zonder oponthoud, een beetje zoals ik altijd winkel: snel,
doelgericht en buiten bereik van de Kerstman.

een scheef geschreven tekst

Daar was het een aarzelende streep tussen gordijn en
de wereld buiten, een bezoeker die zich

aankondigde door bukkend onder de lage takken met
fietsbanden traag tikkend in het gat te

verdwijnen, druppels in de hals, een langzaam omhoog
trekken van het doek dat alles dan onthulde

op het moment dat het dag werd. Hier verzamelt men
zich boos op straat, stemmen gooien zich

hoog tegen de kerstballen in het trappenhuis, niemand
bukt, alles is meteen duidelijk en ook

al is het gat hetzelfde zwart als daar, de kennismaking
is bruter, de randen rafeliger, de ochtend

viezer en het is niet een bepaald moment dat het leven
begint, het is de herhaling van alles daarvoor.

de overblijvers op de rug

Op van die speciale dagen waarop bijzondere mannen van
onverslijtbare leeftijd en ver vanuit het Zuiden

nog wel eens met kleinigheidjes strooien, komt ook hij met
een aardig gebaar dat precies past in de

nog onbekraste en onbeplakte want nieuwe streep op mijn
muur waarachter een koel vlak zweeft tussen

de namen van dit blok want de monteur moet nog even roken
en de combinatie van nieuwe bellen en nieuwe

brievenbussen is geen sinecure, zeker als het pas werkt als
alle bewoners aanwezig zijn en de sleuteltjes van

die aardigheid een week geleden in de oude postbus gegooid
zijn die hij net eergisteren in zijn auto heeft geladen maar

we zien iets liggen van een handzame afmeting en met het
vertrouwd handschrift dus we zingen en springen

en lezen wat spannende uurtjes later dat we vanaf de eerste
januari alleen nog digitaal verkeren met Z.

het vieze wit

Het is tamelijk geruststellend eerst feestjurkjes te bekijken
van plooiend allooi en in een onaanzienlijke maat of bij
de grootste supermarkt een boodschappenlijst

aan te maken die ook nostalgische afmetingen heeft en zelfs
te proeven bij haar schappen zoals het opsommen van alle
veranderingen soms iets bezwerend heeft, bijna

tot ritueel kan dienen in lege coupés, bochten van de weg,
vernissages met te zoete wijn of knielende monteurs met te
wijde broeken hoewel op alle laatste momenten

besloten wordt tot annuleren, wegrennen, vliegen of meteen
te springen zoals het ook gerust wel verzachtend is dat wij
er nog zijn althans voor zekere leden, de punch

al in bereidde staat vervoerd kan worden, de maan aan een
punaise kan, de monteur een schroefje kwijtmaakt en een
leuk bloesje met wat trekken vanzelf een robe wordt.

omdat wij allen ontbreken

Hoe het zwart langzaam voorbijtrekt, uit elkaar schuift,
in flarden spookachtig scheurt, nog wat

speelt met de resterende bomen, schoorstenen, daken,
omlaag valt tussen de mensen, dingen, auto’s,

de straat bedekt, het vieze wit aan elkaar rijgt, bedekt
en dan weer vergroot, worstelt met

betekenis en herkomst en nooit helemaal verdwijnt maar
zich nestelt in het schuurtje van de buurman die

daarin het konijn bewaart en de vuurpijlen voor het grote
einde en de jurk van zijn moeder waarin

drie nog botte messen die alles zullen uitstellen, tergend
langzaam tot, en in het verfblik met het

restje weed, vroegtijdig gevonden door het roepend kind,
‘Witje, witje’, dat voor het echte feest had moeten zorgen.

Oudere berichten

© 2018 Alja Spaan

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑