Alja Spaan

Now I wish I could write you a melody so plain, That could hold you dear lady from going insane (Bob Dylan, Tombstone Blues)

puntjes op je naam

16910859_1257486401009575_794383281_o

puntjes op je naam

Als ik nu de eerste zin plaats, zei de dichter, dan doet
gij de tweede en zo gaan wij voort. Het is

alsof we elkaar laten voorgaan in het verkeer en dan
aansluiten in de file, ook denk ik aan een

maaltijd waarbij we om beurten de borden volscheppen
maar dat komt vanwege het altijd

hongerig zijn en het feit dat ik alleen maar fiets en met
de fiets kom ik niet helemaal in zijn

Vlaamse land, kortom ik twijfel nogal. Ik werk nooit
in opdracht, zeg ik nog, maar dat ‘gij’

haalt me over. Zo zijn er raadselen ontstaan en dromen,
popsongs en hele maaltijden, verkeersopstoppingen

zo gij wilt en wegomleggingen tot in dat onzekere land.
Gij valoriseert mij en haalt mij uit.

de afgegooide lakens

Lieve X., ik wilde je iets schrijven over uitstel van en
hoorde meteen een ander zeggen ‘executie’ en

ik wilde je iets zeggen over ‘anders dan anderen’ maar
vernam meteen dat dit iets normaals is,

dat zij hetzelfde zou schrijven dus eigenlijk, alleen in
een ander tempo wellicht. Rijmen deed

ik echt niet. Lieve X., ik mocht je schrijven omdat je zo
ver weg was en je zelf gekozen vrienden toch

een soort van familie waren, kusjes van je nichtje dus
en een postzegel op de kop en zie je wel

de bloemetjes als puntjes op je naam. Dat schijnen ze
te doen, die nichtjes van zekere leeftijd.

Suikeroompjes voeren behendig de doodstraf uit terwijl
ze heel en vreselijk bijzonder zijn.

 

 

de kleur van de deuren

“Mij los te maken van mijn redder is het schoonste kado dat ik mijzelf gegeven heb.”

Dimitri Verhulst over God, Made in Europa

 

“Prachtig gedicht dat met elliptische maar zo herkenbare beelden (het opgetilde haar, de vader die het licht controleert!) een complexe emotionele situatie schetst. Wat hebben de zorgzame vader en echtgenoot gemeen? Dat de ik-persoon ondanks hun tedere zorg aan deze hoeders wilt ontsnappen, het gevaar of het verraad opzoekt? Het gedicht blijft duister, maar verliest niets aan kracht omdat de beelden zo sprekend zijn. Een zeer mooie evocatie van de tederheid, kracht en geladenheid – en uiteindelijke machteloosheid, misschien – van kleine gebaren.”

Commentaar van deTuring jury op Ademloos, een top 1000 gedicht.

de kleur van de deuren

Vergeten dat je het kunt. Niet toelaten dat het kan.
Schoksgewijs de beelden terwijl het

gemis van langzame duur is, trekkend en zeurend.
Opeens ook weer de struikelende haast, door

willen praten terwijl hij weg is, hem tegen de muur
willen duwen om hem te doen luisteren,

te laten zien, te laten voelen, niet weer te laten gaan.
Tezelfdertijd hem nooit meer te willen.

Veel meer te doen nog. Maar muziek door de open
deuren naar boven toe walsend, naar

buiten, naar buiten, door alles heen in ons lijf terecht
komend en ons bewegend, kleren

op de traptreden, buiten adem het buitelen over de
afgegooide lakens. Die gretigheid.

 

 

ergens anders

Als ik me beweeg in dit huis, van gang naar deur, van
werkkamer naar keuken veelal, steek ik beide

middelvingers omhoog en soms mijn tong uit en ik blaas
wat alsof zij daarbuiten mij opsloten of

erger nog, nooit hetzelfde zullen denken als ik. De kleur
van de deuren even grauw en de trappen

voor iedereen gelijk, alleen mijn tredental hoger. Diezelfde
afstand nam ik dansend voor mijn ramen,

alsof ik onzichtbaar zou zijn en geen schaduw zou leggen
over en het gedreun van mijn muziek van een

feestje afkomstig was waarop niemand uitgenodigd. Het
duurt soms lang voordat ik toegeef dat

ik onderdeel ben van deze wereld en dat ik iets voel bij
haar geluiden: de buurman plast klaterend,

het meisje van beneden heeft twee paar hakjes, de man
ernaast start zijn brommer in het fietsenhok.

 

 

de top

En dromen doet het ook niet van
eeuwige hemelse zomers
in en om het vaderhuis

Hans Andreus, uit:   Geen kerstcantate

de top

Ik hinkelde over de grillige tegels in onze tuin, geheel
bloot en sliep in een grafkuil onder de struiken,

ik deed boodschappen voor mijn moeder die ik nergens
zag, ik gleed met handenvol over het

rozige gezicht van een heel jonge echtgenoot maar werd
wakker voordat ik zeggen zou hoeveel

ik van hem houden zou en hoorde vervolgens een liefje
schreeuwen wat ik hem wel niet had

aangedaan, hij voerde daarbij een reptiel aan een halsband,
mijn hand verdween in de bek, het zijn altijd

hondachtigen die mij willen bijten, opnieuw maakte ik grote
passen en droeg een blauwe taart die,

gevuld met gif, haar uiteindelijk een bestemming gaf; het
is ergens anders altijd erger, mamma, zei ik.

het souvenir

De snelheid wordt bestreden maar het effect blijft staan
alsof er daadwerkelijk een vulkaaneruptie was

die stad en land naar beneden dwong en niets hetzelfde
liet, die de aarde verschroeide en pas

na jaren haar de vruchtbaarheid gunde en wat bloemen
langszij. Alsof de daad verzonnen zou zijn,

de bewoners nog aarzelend in het dal maar stug gelovend
dat hen geen onheil treft, de dieren rustig

grazend, de kinderen opgroeiend tot. Alsof er een andere
reden zou zijn voor deze haast dan het

in veiligheid brengen van de geliefden terwijl inderdaad
alleen de as op het land en de warmte van

de omgeving het bewijs is. Zie haar daar liggen: de top
omhoog en tot in de hemel wijzend.

 

 

(“En altijd is er die dwingende, of moet ik gewoon zeggen: pulserende, dynamische cadans, de woorden die ons betoveren, meeslepen langs de regels”, uit de speech van de uitgever bij de presentatie van de bundel, 26 januari jl)

de ontmoeting

Voeten opgevouwen als schelpen. Alsof langs de zeelijn
geslapen wordt. Eerst zijn er meters gelopen, de

afdrukken geplaatst, de korrels platgetreden, het water
ontweken, het schuim, het wier, dan

het helmgras, het duin beklommen, er is geslapen in de
luwe holte van alsof armen om elkaar, dan

rollend naar beneden, sneller dan eerst, opnieuw het water.
Zo bevoelen wij elkaar. Plat staan we op

natte grond. De tenen krullen zich later. Vogels volgen.
Er is een gekrijs dat opstijgt, een vlieger

ontsnapt. Een hond schudt zich uit. Mensen doen hetzelfde.
We maken ons los van de horizon. In delen

bergen we ons keurig op, we luisteren alleen nog naar het
hart als we het souvenir aan ons oor zetten.

 

 

« Oudere berichten

© 2017 Alja Spaan

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑